ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ LPG shortage (ಎಲ್ಪಿಜಿ ಕೊರತೆ) ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಅಡುಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆತಂಕಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಮದು ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.
ಈ ನಡುವೆ ಸರ್ಕಾರ ಗೃಹ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ LPG shortage ಏಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು?
ಭಾರತವು ತನ್ನ LPG ಮತ್ತು LNG ಅಗತ್ಯಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಕತಾರ್ (Qatar) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ಯಾಸ್ ಪೂರೈಕೆದಾರ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ:
- ಕತಾರ್ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ಯಾಸ್ ಬೆಲೆ $6–$8 ಪ್ರತಿ MMBtu ಇತ್ತು
- ಈಗ ಅದು ಸುಮಾರು $15 ಪ್ರತಿ MMBtu ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಸರಬರಾಜಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ LPG shortage ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಮದು
ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗ ಗ್ಯಾಸ್ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಈಗ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಮದು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ:
- ಅಮೆರಿಕಾ (USA)
- ನಾರ್ವೆ (Norway)
ಈ ದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ತರಲು ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ
ಸಾಗಾಟ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ:
- ಅಮೆರಿಕಾ ಅಥವಾ ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ
- ಹಡಗುಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2 ತಿಂಗಳು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಅದರಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ LPG shortage ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ದೇಶೀಯ LPG ಉತ್ಪಾದನೆ 10% ಹೆಚ್ಚಳ
ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 5ರಂದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ ಎಲ್ಲಾ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.
ಆ ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ:
- ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಟೇನ್ ಗ್ಯಾಸ್ಗಳನ್ನು
- ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ LPG ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ:
- ದೇಶೀಯ LPG ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುಮಾರು 10% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
- ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮನೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನೆಗೆ ಅಡುಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ:
- ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ LPG ಪೂರೈಕೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ
- ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ನಂತರ
ಈ ಕ್ರಮವು LPG shortage ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮನೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆತಂಕ
ಅಡುಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಕೊರತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತಿತರಾಗಿರುವವರು ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳು. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ Commercial LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಆತಂಕವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ
ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ:
- ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಕಂಪನಿಗಳ (OMCs) ಮೂರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ:
- ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು
- ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು LPG ಪೂರೈಕೆ ಒದಗಿಸುವುದು
ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಮಿತಿ ಈಗಾಗಲೇ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.
LNG ಪೂರೈಕೆ ಏಕೆ ತಕ್ಷಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ?
LNG (Liquefied Natural Gas) ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
- ಗ್ಯಾಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಕು
- ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೆಲವಾರು ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ
- ಹಡಗುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ
ಅದರಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ LPG shortage ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಬಹುದು.
ಪೂರೈಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಾಗಾಟ ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ:
- ಕೆಲವು ಗ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಗೋಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ
- ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹಡಗುಗಳು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ
ಅದರಿಂದ LPG shortage ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಭಾವ
ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆ
- ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
- ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ LPG shortage ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಣೆ
ಇಂಧನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಕಾರಣಗಳು:
- ಹೊಸ ಆಮದು ಮೂಲಗಳು
- ಹೆಚ್ಚಿದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ
- ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು
ಈ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ LPG shortage ಸಮಸ್ಯೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಅಂತಿಮ ಮಾತು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ LPG shortage ಸಮಸ್ಯೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಮದು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗೃಹ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕ್ರಮಗಳು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಪೂರೈಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿ, ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.