ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿವರೆಗಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು: Karnataka junk food ban ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಯು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಹೊಸ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿವರೆಗಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟ, ಜಾಹೀರಾತು, ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
ಈ ನಿಯಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಗೇಟಿನಿಂದ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗಡಿ, ಕ್ಯಾಂಟೀನ್, ಸ್ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ಇದು ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಚಿಪ್ಸ್, ಸಿಹಿ ಪಾನೀಯ, ಅತಿ ಸಕ್ಕರೆ ಇರುವ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಆಹಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಉಪ್ಪು ಇರುವ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಕರಿದ ಆಹಾರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಏನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಹೊಸ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ HFSS ಎಂದು ಕರೆಯುವ High Fat, Sugar and Salt ಆಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿದೆ. ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪು ಇರುವ ಆಹಾರಗಳು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು.
ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪಿಯು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಹೀರಾತು, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಚಾರ, ಉಚಿತ ಮಾದರಿ ವಿತರಣೆ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ನಿರ್ಬಂಧ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಆಯ್ಕೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಬೇಕು ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
50 ಮೀಟರ್ ನಿಯಮ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಗೇಟ್ ಹೊರಗಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ಸ್, ತಂಪು ಪಾನೀಯ ಅಥವಾ ಕರಿದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯಮ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಶಾಲಾ ಗೇಟ್ಗಳ ಬಳಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಯಮ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬಾರದೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ.
ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ?
ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿವರೆಗಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ, ಅನುದಾನಿತ, ಖಾಸಗಿ, CBSE, ICSE ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಏನು ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಆಹಾರದ ಲೇಬಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ-ಉಪ್ಪು-ಕೊಬ್ಬಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಆಹಾರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆ ಇರುವ ಪಾನೀಯಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಉಪ್ಪಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಕರಿದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳ, ಹಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅಜೀರ್ಣ, ದಣಿವು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಊಟ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಶಾಲಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು, ಮೊಳಕೆ ಕಾಳು, ಉಪ್ಮಾ, ಇಡ್ಲಿ, ಪೊಹಾ, ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ನಿಂಬೆ ನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನದ ತಿಂಡಿಗಳಂತಹ ಸರಳ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಶಾಲೆಗಳು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಗೊಂದಲ
ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಶಾಲೆಗಳ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ: ಯಾವ ಆಹಾರವನ್ನು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು? ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿಂಡಿಗಳು, ಬೇಕರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕರಿದ ಆಹಾರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ ಪಟ್ಟಿ, ಪರಿಶೀಲನಾ ಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಜಾಗೃತಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬಹುದು. ಪೋಷಕರೂ ಮಕ್ಕಳ lunch box ಮತ್ತು pocket money ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರೆ ನಿಯಮದ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಚರಿಸಬಹುದು.
ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಏನು ಸಂದೇಶ?
ಶಾಲೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ಈ ಕ್ರಮ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಈಗ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ಧಾರವೂ ಆಗಬಹುದು. ಹಣ್ಣು, ಬೇಯಿಸಿದ ಕಡಲೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾನೀಯ, ಮನೆಯ ಶೈಲಿಯ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಸರಳ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದ ಮಾರಾಟಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಇಲಾಖೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಕಡೆ ಶಾಲೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ.
ಪೋಷಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದುದು
ಈ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಅಭ್ಯಾಸ ಬದಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಮಕ್ಕಳು ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಏಕೆ ಕೆಲವು ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.
ಮನೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಆರೋಗ್ಯಕರ ತಿಂಡಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು, ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು, ವಾರದ ಕೆಲವು ದಿನ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮೊಳಕೆ ಕಾಳು ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ನೋಡಿ ಆಹಾರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಪೋಷಕರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸರಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು.
ಸಾರಾಂಶ
Karnataka junk food ban ಶಾಲಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರಗೊಳಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಜಾಹೀರಾತು ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಹಾರ ಆಯ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ, ನಿರಂತರ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಶಾಲೆಗಳ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಜಾಗೃತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಜೊತೆಯಾಗಬೇಕು.