ಮಂಗಳೂರು: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 2012ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೌಜನ್ಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ದೊರೆತಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಬಳಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಐಜಿಪಿ ಎನ್. ಶಶಿಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು (SIT) ರಚಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 14 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದಂತೆ, ಈ SIT ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ—ಅಂದರೆ de novo ತನಿಖೆಯಾಗಿ—ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊಸ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹೊಣೆ ತಂಡದ ಮೇಲಿದೆ.
ಎನ್. ಶಶಿಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಐದು ಸದಸ್ಯರ SIT
ಐಜಿಪಿ ಎನ್. ಶಶಿಕುಮಾರ್ SIT ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಡಿಐಜಿ ಸಿ.ಎಚ್. ಸುಧೀರ್ ಕುಮಾರ್ ರೆಡ್ಡಿ, ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಎಸ್ಪಿ ನಿಶಾ ಜೇಮ್ಸ್, ಸಿಐಡಿ ಎಸ್ಪಿ ಲೋಕೇಶ್ ಜಗಲಾಸರ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಸ್ಪಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ: ಐಜಿಪಿ ಎನ್. ಶಶಿಕುಮಾರ್
- ಸದಸ್ಯರು: ಸಿ.ಎಚ್. ಸುಧೀರ್ ಕುಮಾರ್ ರೆಡ್ಡಿ, ನಿಶಾ ಜೇಮ್ಸ್, ಲೋಕೇಶ್ ಜಗಲಾಸರ್ ಮತ್ತು ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸನ್ನ
- ತನಿಖಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ
- ಗಡುವು: ಮೂರು ತಿಂಗಳು
- ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ: ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, SITಗೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS), 2023ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(u) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 193ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ತಂಡವು ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಸೌಜನ್ಯ ಅವರ ತಾಯಿ ಕುಸುಮಾವತಿ ಗೌಡ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಸಚ್ದೇವ ಅವರ ಪೀಠವು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಹೊಸ ತನಿಖೆಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ತನಿಖೆಯೂ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತ ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ SIT ರಚಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪೂರ್ವನಿರ್ಣಯ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಹೊಸ SIT ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ತನಿಖೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದಿನ ಖುಲಾಸೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಾಗಿದೆ.
ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಉಜಿರೆಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 17 ವರ್ಷದ ಸೌಜನ್ಯ 2012ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಮನೆಗೆ ಮರಳುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೊಲೀಸರು, ನಂತರ ಸಿಐಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದವು. ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಏಕೈಕ ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2023ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿ, ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಆ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಕುಟುಂಬವು ಮರುತನಿಖೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಕುಸುಮಾವತಿ ಗೌಡ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಬಂದಿರುವ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ SIT ರಚನೆ, ಕುಟುಂಬದ ದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಘಟನೆ ನಡೆದು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ SITಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿದಾರರು ಇನ್ನೂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೂದಲು ಮಾದರಿಗಳಿದ್ದು, ಶಂಕಿತರ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ DNA ಹೋಲಿಕೆ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲಿನ ತನಿಖೆಯ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸದೇ, ಘಟನಾ ಸರಣಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳು, ಕರೆ ವಿವರಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಣೆ. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗಡುವು ಇರುವುದರಿಂದ SIT ತಕ್ಷಣವೇ ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ, ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ?
ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ SITಗೆ ಈಗ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಹೊಸ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾಗಿರುವುದೇ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಉಳಿದಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಿಸದೆ ಉಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ. ತನಿಖೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಬದ್ಧತೆ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲ್ಪಡಲಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು
- 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012: ಸೌಜನ್ಯ ನಾಪತ್ತೆ
- 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012: ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆ
- 16 ಜೂನ್ 2023: ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಖುಲಾಸೆ
- 30 ಆಗಸ್ಟ್ 2024: ಮರುತನಿಖೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾ
- 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026: ಹೊಸ ತನಿಖೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ
- 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026: ಎನ್. ಶಶಿಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ SIT ರಚನೆ
ಮೂಲಗಳು
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (Kusumavati Gowda vs. Government of Karnataka, 2026 INSC 1030), Mangalore Today, Kannada Prabha ಮತ್ತು Hindustan Times ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, Subhashish Panigrahi / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (ಚಿತ್ರವನ್ನು 16:9 ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿ WEBP ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ).